Stand lefrith Bryn Owen

New Picture (2)
Stand lefrith Bryn  Owen

Mae’r wasg yn adrodd yn aml fod y diwydiant llaeth yng Nghymru yn wynebu problemau mawr ac yn darogan gwae i ffermydd llai wrth i’r diwydiant fynd i ddwylo ffermydd llaeth mwy. Bid hynny fel y bo, y mae ar gyrion Llanllechid un nodwedd arbennig a berthyn i’r hen orchwyl o odro’r ddiadell cyn danfon y llaeth mewn buddeiau (churns) metel i’w casglu yn foreol o stand gerllaw mynedfa’r fferm ar eu ffordd i’r ffatri laeth agosaf. Mae’r stand lefrith, oedd gynt yn arwydd mor gyffredin yng nghefn gwlad, bellach yn nodwedd pur anghyffredin, ond yn Llanllechid ar draws y ffordd  i’r llwybr sy’n arwain  i gyfeiriad Sychnant a Bowls erys y stand lefrith olaf o’i bath yn Nyffryn Ogwen. Fel y byddai’r disgwyl does dim adeiladwaith arbennig yn nodweddu’r stand lefrith  –  bwlch yn y wal a llwyfan gwastad oedd y gofyn syml, ond angenrheidiol, ac yn yr enghraifft arbennig ym Mryn Owen dwy sliper bren sy’n creu’r llwyfan yn y wal gerrig. Mae’r stand yn mesur 160 centimetr mewn hyd wrth 50 centimetr mewn lled ac mae 80 centimetr uwchben y ffordd, sef yr uchder cymharol a fyddai’n galluogi trosglwyddo’r buddeiau o’r stand i drwmbal y lori yn ddiymdrech. Mae’n eithaf tebygol fod lleoliad y stand ar fin y ffordd fawr yn cyflawni gofynion mwy nag un o’r ffermydd gerllaw – Bryn Owen, Bryn Eithin a Corbri pe byddai gofyn.

O edrych dros y clawdd i gae Bryn Owen mae nodwedd arall a fyddai â chysylltiad anuniongyrchol â chynnyrch llaeth y fferm. Yno mae llwybr ffos ddŵr a fyddai wedi dargyfeirio dŵr o un o flaenffrydiau Bryn Hafod y Wern i gyfeiriad fferm Bryn Owen. Dŵr o’r ffos hon oedd, mewn cyfnod cynharach, yn gyfrifol am droi y fudai gorddi i gynhyrchu menyn, yn ogystal â chreu ynni ar gyfer gorchwylion eraill o bwys ar y fferm, megis malu a llifo yn ôl y gofyn. Mae’r ddau fyd bellach, y ffos a’r stand, yn perthyn i hen hanes byd amaethu yn Nyffryn Ogwen fel ag yng ngweddill Cymru.

Un sylw ar “Stand lefrith Bryn Owen

  1. Robert Morris

    Apologises for writing in English but my written Welsh is not up to standard.
    The above article was of interest to me. My Grandfather farmed at Bryn Hafod y Wern and used to take two full milk churns down to the milk stand on the main road to Llan. The milk churns were transported in a purpose built light metal hand trolley which had pneumatic wheels. The churns were placed in the trolley one in front of the other and secured at the front by a metal chain.
    The full milk churns were collected by the milk lorry which then left two empty replacement churns which were collected in the afternoon using the trolley. My memory of this is from the late 1940’s early 50’s.
    Times were hard then especially when the farming was in addition to working in the slate quarry

    Hoffi

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s